Kurban kesimi çocuklar için neden ‘travma'dır ve psikolojilerini nasıl etkiler?
Kurban bayramında anne babalar çok bilinçli olmalıdır. Özellikle küçük çocuklar kurban bayramının manevi, yani dini yönünü algılayamazlar. Onlar için kurban kesmek gözleriyle gördükleri şeydir; yani bir canlının öldürülmesidir. Hem de o canlı sevdikleri kişiler tarafından babası, dedesi, amcası tarafından öldürülür. Çocukların buna anlam vermesi çok zordur.
Çocuklar kurbanla duygusal bağ kurarlar ve kaybetmek istemezler!
Çocuklar hayvanları çok severler. Eve gelen kurban onlar için bir mutluluk kaynağıdır ve heyecanla kurbanı görmeye giderler ve severler. Bu sırada çocuk kurbanla birkaç dakika bile olsa duygusal bir bağ kurar ve onu kaybetmek istemez. Eğer çocukta ölüm kavramı varsa kurbanın öldürüleceğini bilmek çocuk için çok üzücüdür. Ölüm kavramı gelişmemiş çocuklar için kurbanın evden yok olmasına anlam vermek daha zordur. Kurbanın sevdikten sonra ortadan kaybolmasına bir anlam veremeyen bir çocuk için, kurbanın kesilmesini izlemek bir "travma'dır".
Kurban kesiminde çocuklar bulunmamalı!
Bu travmanın etkileri çocuğun yaşına ve kişilik özelliklerine göre değişecektir. Çocuğun özellikleri ne olursa olsun küçük çocuklar için gözleri önünde kurbanın bıçakla kesilmesi, kanın o anda fışkırması ve birkaç saniye bile olsa kurbanın can çekiştirmesi çocuk için tam bir vahşettir. Küçük bir çocuk için o sahne bir insanın boğazından kesilmekten farksızdır. Çünkü küçük çocuklarda soyut düşünce gelişmediği için kurban kesiminin manevi anlamını algılayamazlar. En travmatik olan ise bu masum canlının onlarının sevdikleri bir yetişkin tarafından kesilmesidir. Çocuklar o yetişkine karşı öfkeli hisseder ve küsebilir. Aynı zamanda ona karşı güveni azalabilir ve hatta onu da keseceğinden endişe edebilir. Çünkü küçük çocuklar için her şey görseldir ve somuttur. Ayrıca duygusal bir bağ kurduğu kurbanın kesimine engel olamadığı için kendini suçlu hissedebilir ve bu suçluluk duygusu çeşitli psikolojik problemlere neden olabilir.
Kurban kesimini izlemek çocuğun psikolojisini nasıl etkiler?
Genel olarak kurban kesimini izlemenin etkileri çocuktan çocuğa değişiklik gösterse de genel olarak şu problemler gözlenebilir;
Çocukta anne babasını kaybetme ve ölüm korkusu başlar veya artabilir,
Çocuk geceleri sık sık uyanır ve ebeveynleriyle yatmak ister,
Kabuslar görür ve ağlayarak uyanır,
Kaygıları artar ve basit şeyler için endişelenir,
Altını ıslatmaya başlayabilir,
Et yemek istemeyebilir ve iştah azalır,
İçine kapanır veya çok hırçın davranabilir,
Nedensiz yere ağlama ve mızmızlanma artabilir,
Tırnak yemeye başlayabilir,
Tikler geliştirebilir,
Kekemelik ve konuşurken takılmalar başlayabilir,
Normalde tek başına yapabildikleri şeyleri tek başına yapamazlar,
Depresyona girebilir, Okula gitmek istemeyebilir,
Bıçakla oynama ve arkadaşlarına bıçakla zarar verme davranışı sergileyebilir. Bu ve buna benzer çeşitli psikolojik sorunlar çocukların kurban kesimine şahit olmasıyla ortaya çıkabilir.
Eğer bu durumlar geçici değilse mutlaka bir pedagogdan destek alın. Çocukların psikolojilerini olumsuz etkilediği için kesinlikle kurban kesimi küçük yaşlardaki çocuklara izletilmemelidir. Çocuk ne kadar korkmuyorum ben izlemek istiyorum dese de ikna olmayın. Biz yetişkinler için bile zor olan bir sahneye çocuk nasıl anlam versin.
Çocuğunuzun travma yaşamasını istemiyorsanız kurbanı çocuğa göstermeden kesin. Aynı zamanda kurbanı onun göreceği yere getirerek sevmesini ve duygusal bağ kurmasına izin vermeyin. Çocuğun yaşına göre kurban bayramının anlamını anlatmaya çalışın. Eğer anlayacak bilişsel seviyede değilse, kurban kesmenin anlamını anlatmayın ve çocuğunuz görmenden kurbanınızı kesin. Aynı zamanda haberlerde de kurban kesim manzaralarını da izletmeyin.
Kurban bayramında çocuğunuza kurban travması yaşatmamanız dileğiyle,
Pedagog Sevil Yavuz Gümüş
Kurucu, Çocuk ve Ergen Psikolojisi Uzmanı, Filial ve Oyun Terapist
Parenting Skills & Counseling Center
|
